Úc là quốc gia có diện tích lớn thứ 6 thế giới, trải dài trên một lãnh thổ rất rộng với 6 tiểu bang và nhiều vùng lãnh thổ khác nhau. Chính vì vậy, thời tiết và khí hậu tại Úc cũng cực kỳ đa dạng từ vùng nhiệt đới ở phía Bắc, cận nhiệt đới ở ven biển phía Đông, khí hậu khô hạn và sa mạc trong nội địa cho đến ôn đới ở phía Nam.
Sự khác biệt này khiến mỗi khu vực của Úc có một đặc điểm rất riêng. Có nơi mùa hè nóng và khô, có nơi mưa nhiều quanh năm, trong khi một số khu vực phía Nam lại có mùa đông khá lạnh. Dưới đây, Bankervn sẽ giới thiệu chi tiết về địa lý, các kiểu khí hậu chính và đặc điểm thời tiết tại từng tiểu bang, vùng lãnh thổ và các thành phố lớn của Úc.
Các tiểu bang và vùng lãnh thổ của Úc
Úc được chia thành 6 tiểu bang và 10 vùng lãnh thổ. Trong đó, các tiểu bang và 2 vùng lãnh thổ tự quản là nơi tập trung phần lớn dân cư, các thành phố lớn và hoạt động kinh tế, còn một số vùng lãnh thổ khác có diện tích nhỏ, dân cư rất ít hoặc chủ yếu phục vụ nghiên cứu, bảo tồn và quản lý lãnh thổ.
Danh sách các tiểu bang
| # | Tiểu bang | Ký hiệu | Thành phố tiêu biểu |
| 1 | New South Wales | NSW | Sydney |
| 2 | Queensland | QLD | Brisbane |
| 3 | South Australia | SA | Adelaide |
| 4 | Tasmania | TAS | Hobart |
| 5 | Victoria | VIC | Melbourne |
| 6 | Western Australia | WA | Perth |
Danh sách các vùng lãnh thổ nội địa
- Australian Capital Territory (ACT) – Lãnh thổ Thủ đô Úc: Vùng lãnh thổ tự quản nằm trọn trong New South Wales, bao gồm thủ đô Canberra, trung tâm chính trị và hành chính của cả nước.
- Northern Territory (NT) – Lãnh thổ phía Bắc: Vùng lãnh thổ tự quản rộng lớn với khí hậu nhiệt đới và hoang mạc, nổi tiếng với thành phố thủ phủ Darwin và di sản thiên nhiên Uluru.
- Jervis Bay Territory (JBT) – Lãnh thổ Vịnh Jervis: Vùng lãnh thổ do Liên bang trực tiếp quản lý, nằm trên bờ biển NSW nhằm tạo đường ra biển cho Thủ đô Canberra.
Danh sách các vùng Lãnh thổ hải ngoại
- Ashmore and Cartier Islands: Quần đảo Ashmore và Cartier
- Australian Antarctic Territory: Lãnh thổ châu Nam Cực thuộc Úc
- Christmas Island: Đảo Christmas
- Cocos (Keeling) Islands: Quần đảo Cocos (Keeling)
- Coral Sea Islands: Quần đảo Coral Sea
- Heard Island and McDonald Islands: Đảo Heard và quần đảo McDonald
- Norfolk Island: Đảo Norfolk
Trong số này, Christmas Island, Cocos (Keeling) Islands và Norfolk Island có cộng đồng dân cư thường trú; một số vùng khác chủ yếu phục vụ nghiên cứu khoa học, bảo tồn thiên nhiên hoặc quản lý lãnh thổ.
Các kiểu thời tiết và khí hậu của Úc
Vì phần lớn lãnh thổ Úc nằm ở Nam Bán cầu nên các mùa của Úc hoàn toàn trái ngược thời gian với Việt Nam. Mùa xuân từ tháng 9 – tháng 11. Mùa hè từ tháng 12 – tháng 2. Mùa thu từ tháng 3 – tháng 5. Mùa đông từ tháng 6 – tháng 8.
Mùa hè được coi là cao điểm đi Úc, tiếp theo là mùa thu và mùa xuân. Vào mùa đông, các khu vực ở phía Bắc với thời tiết nhiệt đới không khác gì Sài Gòn là một lựa chọn thường thấy. Nếu bạn đang lên kế hoạch cho chuyến đi sắp tới, hãy tham khảo ngay Kinh nghiệm du lịch Úc tự túc từ A – Z.
Nhìn vào bản đồ trên sẽ thấy rõ, các thành phố phát triển nhất của Úc đều nằm ở các khu vực khí hậu ôn hòa, phù hợp với người Việt Nam. Cánh du lịch và WHM thường rỉ tai nhau: “Mùa đông lên phía Bắc, Mùa hè xuống phía Nam”. Để các bạn hiểu rõ các loại khí hậu, Bankervn sẽ giải thích đơn giản như sau:
- Nhiệt đới: giống miền nam Việt Nam
- Cận Nhiệt đới: giống miền bắc Việt Nam
- Thảo nguyên: mưa ít chủ yếu vào mùa hè, không khí khô ráo. Mùa đông dài và lạnh, mùa hè ngắn và nóng.
- Bán hoang mạc và sa mạc: loại khí hậu khắc nghiệt, mưa ít, khô và nóng. Ngày rất nóng, đêm rất lạnh.
- Ôn đới hải dương: mùa hè ấm, ngắn nhưng không nóng, mùa đông mát mẻ nhưng không quá lạnh.
- Ôn đới lạnh: mùa hè ấm, ngắn nhưng không nóng, mùa đông lạnh.
Thời tiết và khí hậu tại các bang, vùng lãnh thổ
Thời tiết và khí hậu giữa các khu vực của Úc có sự khác biệt rõ rệt. Mỗi tiểu bang, vùng lãnh thổ và thành phố lớn đều mang những đặc trưng riêng về nhiệt độ, lượng mưa và các mùa trong năm. Dưới đây là thông tin chi tiết về đặc điểm thời tiết từng khu vực:
Sydney – New South Wales
New South Wales có khí hậu rất đa dạng. Khu vực ven biển phía Đông như Sydney có khí hậu ôn hòa và lượng mưa khá cao, trong khi càng đi sâu về phía Tây thời tiết càng khô, chuyển dần sang thảo nguyên và vùng khô hạn. Phía Nam có Australian Alps, mùa đông lạnh và có tuyết.
Sydney không có mùa khô rõ rệt, mưa có thể xuất hiện quanh năm. Nhìn chung đây là một trong những thành phố có thời tiết khá dễ chịu của Úc.
- Mùa xuân từ tháng 9 – 11: thời tiết ấm dần, nhiệt độ ban ngày thường khoảng 20–24°C. Đây là giai đoạn khá dễ chịu để du lịch.
- Mùa hè từ tháng 12 – 2: nóng nhất trong năm, nhiệt độ ban ngày trung bình khoảng 25–27°C. Tháng 1 thường nóng nhất, nhưng một số đợt nóng có thể vượt xa mức trung bình.
- Mùa thu từ tháng 3 – 5: thời tiết mát dần, ít oi bức hơn mùa hè. Tháng 3 vẫn khá ấm, đến tháng 5 nhiệt độ ban đêm bắt đầu giảm rõ.
- Mùa đông từ tháng 6 – 8: mát và không quá lạnh. Tháng 7 thường lạnh nhất, ban ngày khoảng 17°C và ban đêm khoảng 8°C.
Melbourne – Victoria
Victoria là một trong những tiểu bang có khí hậu ôn hòa nhất tại Úc. Phần lớn diện tích nằm trong vùng ôn đới, tuy nhiên khí hậu có sự phân hóa rõ rệt theo khu vực: phía Bắc khô và nóng hơn vào mùa hè, trong khi vùng núi phía Đông Bắc lại có mùa đông lạnh giá và tuyết rơi dày.
Thủ phủ Melbourne nổi tiếng với hiện tượng “4 mùa trong một ngày” do sự luân phiên ảnh hưởng nhanh chóng giữa các khối khí nóng từ nội địa và không khí lạnh từ Nam Đại Dương.
- Mùa xuân từ tháng 9 – 11: nhiệt độ tăng dần nhưng thời tiết còn thất thường, có thể nắng, lạnh, gió và mưa trong cùng một ngày. Tháng 10 và tháng 11 thường có lượng mưa khá cao.
- Mùa hè từ tháng 12 – 2: tháng 1 và tháng 2 nóng nhất, nhiệt độ cao trung bình khoảng 26–27°C. Tuy nhiên, khi có gió nóng từ nội địa, nhiệt độ có thể vượt 35–40°C.
- Mùa thu từ tháng 3 – 5: đầu mùa vẫn khá ấm, sau đó nhiệt độ giảm dần. Đây là giai đoạn thời tiết thường dễ chịu hơn mùa hè.
- Mùa đông từ tháng 6 – 8: lạnh nhất trong năm, tháng 6 và tháng 7 nhiệt độ cao trung bình khoảng 13–14°C, ban đêm khoảng 5–7°C.
Brisbane – Queensland
Queensland kéo dài từ vùng nhiệt đới phía Bắc xuống vùng cận nhiệt đới phía Đông Nam. Brisbane và Gold Coast nằm ở phía Nam nên vẫn có thể chia thành 4 mùa, trong khi Cairns và phần lớn vùng cực Bắc phù hợp hơn với cách chia mùa mưa và mùa khô.
- Mùa xuân từ tháng 9 – 11: trời ấm nhanh, nắng nhiều và bắt đầu nóng hơn từ tháng 10–11.
- Mùa hè từ tháng 12 – 2: nóng, ẩm và mưa nhiều nhất trong năm. Nhiệt độ ban ngày thường khoảng 29–30°C, thường xuất hiện mưa rào và giông vào buổi chiều.
- Mùa thu từ tháng 3 – 5: đầu mùa vẫn nóng và ẩm, sau đó mát dần. Lượng mưa cũng giảm so với mùa hè.
- Mùa đông từ tháng 6 – 8: khô và dễ chịu nhất. Ban ngày thường khoảng 21–22°C, ban đêm có thể xuống khoảng 9–11°C.
Riêng Cairns và vùng nhiệt đới phía Bắc Queensland thường chia thành 2 mùa rõ hơn: mùa mưa khoảng tháng 11 – 4, nóng ẩm và mưa lớn; mùa khô khoảng tháng 5 – 10, ít mưa và dễ chịu hơn.
Perth – Western Australia
Western Australia là tiểu bang rộng lớn nhất nước Úc. Phía Bắc mang tính nhiệt đới, phần lớn nội địa là vùng khô hạn, trong khi Perth và khu vực Tây Nam có khí hậu Địa Trung Hải.
Đặc điểm nổi bật của Perth là mùa hè gần như khô ráo, trong khi phần lớn lượng mưa trong năm tập trung từ khoảng tháng 5 – 9. Thành phố này có 4 mùa với sự khác biệt đặc biệt rõ giữa mùa hè và mùa đông:
- Mùa xuân từ tháng 9 – 11: nhiệt độ tăng nhanh, mưa giảm dần và thời tiết bắt đầu khô hơn.
- Mùa hè từ tháng 12 – 2: nóng và rất khô. Tháng 1–2 thường có nhiệt độ cao trung bình khoảng 31–32°C nhưng các đợt nóng trên 35°C khá phổ biến.
- Mùa thu từ tháng 3 – 5: tháng 3 vẫn còn khá nóng, sang tháng 4–5 nhiệt độ giảm và lượng mưa bắt đầu tăng.
- Mùa đông từ tháng 6 – 8: mát và là mùa mưa chính. Tháng 7 lạnh nhất, nhiệt độ ban ngày khoảng 18°C.
Adelaide – South Australia
Phần lớn South Australia là khu vực khô hạn, bán hoang mạc và sa mạc. Phía Nam, nơi có Adelaide và các vùng trồng nho lớn, có khí hậu Địa Trung Hải rõ rệt. Adelaide có 4 mùa:
- Mùa xuân từ tháng 9 – 11: thời tiết ấm dần, mưa giảm và số ngày nắng tăng lên.
- Mùa hè từ tháng 12 – 2: nóng và khô. Tháng 1–2 nóng nhất, nhiệt độ trung bình ban ngày khoảng 28–30°C, nhưng những đợt nóng trên 40°C vẫn có thể xảy ra.
- Mùa thu từ tháng 3 – 5: tháng 3 còn khá ấm, tháng 4–5 mát dần và lượng mưa bắt đầu tăng.
- Mùa đông từ tháng 6 – 8: mát và mưa nhiều nhất trong năm. Tháng 7 thường lạnh nhất, ban ngày khoảng 15°C, ban đêm khoảng 7–8°C.
Nếu Perth và Adelaide nhìn trên bản đồ có vẻ khá xa nhau thì khí hậu lại tương đối giống: hè nóng khô, đông mát và mưa nhiều.
Canberra – Australian Capital Territory
Australian Capital Territory nằm sâu trong đất liền và có độ cao lớn hơn Sydney. Do đó, Canberra có cảm giác 4 mùa rõ hơn Sydney hay Brisbane. Mùa hè vẫn có những ngày nóng, còn mùa đông thực sự lạnh.
- Mùa xuân từ tháng 9 – 11: trời ấm dần, cây cối ra hoa và nhiệt độ ban ngày thường từ khoảng 17°C vào tháng 9 lên trên 20°C vào tháng 11.
- Mùa hè từ tháng 12 – 2: ấm đến nóng và tương đối khô. Tháng 1 thường nóng nhất, ban ngày trung bình khoảng 28–29°C.
- Mùa thu từ tháng 3 – 5: thời tiết mát dần và cây cối đổi màu khá rõ, đặc biệt vào tháng 4.
- Mùa đông từ tháng 6 – 8: lạnh, đặc biệt vào ban đêm. Tháng 7 thường lạnh nhất, ban ngày khoảng 11–12°C, ban đêm có thể quanh 0°C và sương giá khá phổ biến.
Darwin – Northern Territory
Northern Territory thay đổi rất mạnh từ Bắc xuống Nam. Darwin nằm ở vùng nhiệt đới nên không chia thành 4 mùa như Sydney hay Melbourne, mà chủ yếu có 2 mùa rõ rệt:
- Mùa mưa từ tháng 10 – 4: thời tiết nóng, độ ẩm cao, mưa lớn và thường có giông. Giai đoạn tháng 12 – 3 là lúc mưa nhiều nhất, trong đó tháng 1 thường thuộc nhóm mưa lớn nhất năm.
- Mùa khô từ tháng 5 – 9: gần như trái ngược hoàn toàn, trời nắng nhiều, rất ít mưa và độ ẩm thấp hơn. Ban ngày vẫn khoảng 30–32°C nhưng ban đêm mát hơn đáng kể.
Hobart – Tasmania
Tasmania nằm xa về phía Nam nên mát hơn phần lớn nước Úc. Hobart có đủ 4 mùa và sự thay đổi giữa mùa hè với mùa đông khá rõ:
- Mùa xuân từ tháng 9 – 11: trời bắt đầu ấm nhưng vẫn khá mát, đặc biệt vào buổi sáng và tối. Thời tiết có thể thay đổi nhanh.
- Mùa hè từ tháng 12 – 2: là thời gian ấm nhất nhưng vẫn khá dễ chịu. Tháng 1–2 nhiệt độ cao trung bình chỉ khoảng 21–22°C.
- Mùa thu từ tháng 3 – 5: nhiệt độ giảm dần; tháng 4–5 bắt đầu lạnh rõ, đặc biệt về đêm.
- Mùa đông từ tháng 6 – 8: lạnh nhất trong năm. Tháng 7 thường có nhiệt độ ban ngày khoảng 11–12°C và ban đêm khoảng 4–5°C. Tuyết ít khi phủ trung tâm Hobart nhưng khá thường gặp tại Mount Wellington và các vùng núi cao của Tasmania.
Kết luận
Úc là một quốc gia rộng lớn với địa hình và khí hậu rất đa dạng. Việc tìm hiểu trước khí hậu từng khu vực sẽ giúp bạn chủ động sắp xếp thời điểm và hành lý phù hợp. Ngoài ra, điều kiện tiên quyết cho chuyến đi là xin visa; bạn có thể tham khảo Dịch vụ làm visa Úc trọn gói của Bankervn để được hỗ trợ nhé.
